Adalet Hizmetleri ile Savcıların İdarî Görevlerine İlişkin Şikâyet Bürosu
A) Görev
Adalet Bakanlığı merkez, bağlı ve ilgili kuruluşları ile uluslararası mahkemeler veya kuruluşlarda görev yapan hâkim ve savcılar, geçici yetki veya görevlendirme ile başka bir kurum, kurul veya kuruluşta çalışan hâkim ve savcılar, idarî görevleri yönünden savcılar ve komisyon işlerine yönelik görevleri yönünden adalet komisyonu başkan ve üyeleri hakkında yapılan ihbar ve şikâyetleri inceleyip sonuçlandırmak.
2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 76. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, hâkim ve savcılar hakkında sadece disiplin cezasını gerektirecek mahiyette olan ihbar ve şikâyetin kötü niyetle yapıldığı veya delillerin uydurulduğu anlaşılan hâllerde, ihbar eden veya şikâyetçi hakkında, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 267. maddesinde düzenlenen “iftira” suçundan yargılama yapılabilmesi için gerekli olan kovuşturma izni talebi konusunda karar vermek.
B) Büroda Yapılan İşlemler
1) Hâkim ve savcılar hakkında görevden doğan veya görev sırasında işledikleri suçlara ilişkin ihbar ve şikâyetlerde öncelikle, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 97.maddesi uyarınca incelenerek belli bir konuyu içermeyen veya somut delile dayanmayan, açık kimlik bilgileri, imza ve adres bulunmayan, daha önce inceleme ve soruşturma konusu yapılan ve yeni bir iddia ve delil içermeyen, akıl hastaları tarafından verilen dilekçeler ile isnat edilen eylemin cezaî veya disiplin yönünden sorumluluğu gerektirmemesi hâllerinde ihbar ve şikâyetler işleme konulmamaktadır.
2) İşleme konulmayan şikâyetlerle ilgili olarak, tebligata elverişli isim ve adres bulunması durumunda ilgilisine iadeli-taahhütlü posta yolu ile bilgi verilmekte ve işleme karşı süresinde idarî yargı yoluna başvurulabileceği yazı içeriğinde belirtilmektedir. İhbarın kurumlardan gelmesi ve talep bulunması hâlinde işlem sonucu ilgili kuruma bildirilmektedir.
3) İhbar ve şikâyetlerin işleme konulması hâlinde ise, olayın niteliğine göre inceleme ve soruşturma işlemleri Adalet müfettişi veya şikâyet olunan hâkim ve Cumhuriyet savcısından daha kıdemli bir hâkim veya Cumhuriyet savcısı eliyle yapılmaktadır. Görevlendirilen muhakkikin inceleme fezlekesi düzenleyerek göndermesi üzerine soruşturma izni verilen hâllerde, düşünce yazısının bir sureti bilgi bakımından Hâkimler ve Savcılar Kuruluna iletilmektedir. Ayrıca ilgili evrak soruşturma yapmak üzere görevlendirilen muhakkike gönderilmektedir.
4) Eylemin cezaî ve disiplin yönünden suç teşkil etmemesi hâlinde ise, işlem yapılmasına yer olmadığı şeklinde mukteza tayin edilerek evrak işlemden kaldırılmaktadır.
5) İnceleme ve soruşturmanın Adalet müfettişi tarafından yapılması hususunda Bakan "Olur"u alınması veya Adalet müfettişleri tarafından denetim yetkisi kapsamında doğrudan inceleme yapılarak fezleke düzenlenip evrakın gönderilmesi hâlinde, ya soruşturma izni verilmekte ya da işlem yapılmasına yer olmadığına dair düşünce yazısı ile evrak işlemden kaldırılmaktadır.
Soruşturma izni verildikten sonra görevlendirilen muhakkik veya denetim yetkisine istinaden ya da görevlendirilmesi üzerine Adalet müfettişi tarafından düzenlenerek Genel Müdürlüğümüze gönderilen soruşturma evrakı üzerine;
Cezaî ve disiplin yönünden kovuşturma izni verilmesi hâlinde;
1) Soruşturma evrakının aslı, kamu davası açılmak üzere hakkında soruşturma yapılan hâkim ya da Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde bulunduğu ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığına,
2) Adalet Bakanlığı merkez, bağlı ve ilgili kuruluşlarında görevli hâkim ve savcılar hakkındaki evrak ise Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına,
3) İlgili hâkim veya Cumhuriyet savcısının savunması alındıktan veya savunma için verilen süre dolduktan sonra evrakın bir sureti ayrıca disiplin yönünden gereğinin tayin ve takdiri için Hâkimler ve Savcılar Kuruluna,
Gönderilmektedir.
Sadece disiplin yönünden kovuşturma izni verilmesi hâlinde;
İlgili hâkim veya Cumhuriyet savcısının savunması alındıktan ya da savunma için verilen süre dolduktan sonra evrak, disiplin yönünden gereğinin tayin ve takdiri için Hâkimler ve Savcılar Kuruluna gönderilmektedir.
Cezaî ve disiplin yönünden işlem yapılmasının gerekli görülmediği hâllerde;
Soruşturma evrakı işlemden kaldırılmaktadır. Düşünce yazısının bir sureti, Hâkimler ve Savcılar Kuruluna bilgi amaçlı gönderilmekte ve şikâyet olunan hâkim veya Cumhuriyet savcısına soruşturma evrakının işlemden kaldırıldığı bildirilmektedir.
Kişisel suçlarda soruşturma ve kovuşturma;
1) Adalet Bakanlığı merkez, bağlı ve ilgili kuruluşlarındaki hâkim ve savcıların kişisel suçları hakkında soruşturma ve kovuşturma Ankara Cumhuriyet başsavcısı ve Ağır Ceza Mahkemesine aittir.
2) Adalet Bakanlığı merkez, bağlı ve ilgili kuruluşları ile uluslararası mahkemeler veya kuruluşlarda görev yapan hâkim ve savcılar (2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 98. maddesi uyarınca birinci sınıf hâkim ve savcılar hariç) hakkında Ankara Cumhuriyet başsavcısı tarafından bizzat yürütülen soruşturmalar sonucunda düzenlenecek iddianame veya kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ilgili soruşturma evrakı örneği ile birlikte; kamu davası açıldığında ise yargılama neticesinde verilen mahkeme kararının kesinleşmiş tasdikli bir sureti disiplin yönünden yapılacak değerlendirmeye esas olmak üzere Genel Müdürlüğümüze gönderilmektedir.
3) Eylem nedeniyle, disiplin yönünden kovuşturma yapılmasına gerek görülmesi hâlinde, ilgili hâkim veya Cumhuriyet savcısının savunması alındıktan veya savunma için verilen süre dolduktan sonra evrakın bir sureti gereğinin tayin ve takdiri için Hâkimler ve Savcılar Kuruluna gönderilmektedir.
4) Eylem nedeniyle ilgili hâkim veya Cumhuriyet savcısı hakkında disiplin yönünden işlem yapılmasına gerek görülmemesi hâlinde, işlem yapılmasına yer olmadığı şeklinde mukteza tayin edilerek evrak işlemden kaldırılmaktadır.