|
YÖNETMELİK
Adalet Bakanlığından:
CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNDA ÖNGÖRÜLEN
TELEKOMÜNİKASYON YOLUYLA YAPILAN
İLETİŞİMİN DENETLENMESİ, GİZLİ SORUŞTURMACI
VE TEKNİK ARAÇLARLA İZLEME
TEDBİRLERİNİN UYGULANMASINA İLİŞKİN
YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı, Ceza Muhakemesi Kanununda öngörülen
telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin denetlenmesi, gizli
soruşturmacı ve teknik araçlarla izleme tedbirlerine ilişkin
talepte bulunulması, kararların alınması ve uygulanmasında
uyulacak usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik
hükümleri Ceza Muhakemesi Kanununun 164 ve 165 inci maddesinde
düzenlenen adli kolluk ve bu görevi yapan diğer kolluk birimleri,
kamu kurum ve kuruluşları ile telekomünikasyon alanındaki özel
kurumların görev ve sorumluluklarına ilişkin hükümleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelik, 29/3/1984 tarihli ve 2992 sayılı Adalet Bakanlığının
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 30 uncu maddesi ile
4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 135,
136, 137, 138, 139 ve 140 ıncı
maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu
Yönetmelikte yer alan:
a) Aidiyet numarası: Bu
Yönetmelikte belirlenen işlemleri yapmak üzere görevlendirilen
adlî kolluk personeline kimliğinin belirlenmesini sağlamak
amacıyla sicil numaralarından farklı olarak kurumlarınca verilen
numarayı,
b) Başkanlık: 4/7/1934 tarihli ve
2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanununun Ek 7
nci maddesi uyarınca kurulan
Telekomünikasyon İletişim Başkanlığını,
c) Başka suretle delil elde
edilmesi imkanının bulunmaması hâli: Soruşturma veya kovuşturma
sırasında diğer tedbirlere başvurulmuş olsa bile sonuç
alınamayacağı hususunda bir beklentinin varlığı veya başka
yöntemlerden biri veya birkaçının uygulanmasına rağmen delil elde
edilememesi ve delillere ancak bu Yönetmelikte düzenlenen
tedbirlerle ulaşılabilecek olmasını,
ç) Gizli soruşturmacı:
Gerektiğinde örgüt içine sızmak, gözetlemek, izlemek, örgüte
ilişkin her türlü araştırmada bulunmak ve örgütün işlediği
suçlarla ilgili iz, eser, emare ve delilleri toplamak ve muhafaza
altına almakla görevlendirilen kamu görevlisini,
d) Hâkim: Yetkili sulh ceza
hâkimini veya Ceza Muhakemesi Kanununun 251 inci maddesinin ikinci
fıkrasına göre görevlendirilen ağır ceza mahkemesi üyesini,
e) İletişimin dinlenmesi ve kayda
alınması: Telekomünikasyon yoluyla gerçekleştirilmekte olan
konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması ile diğer her türlü
iletişimin uygun teknik araçlarla dinlenmesi ve kayda alınmasına
yönelik işlemleri,
f) İletişimin tespiti: İletişimin
içeriğine müdahale etmeden, iletişim araçlarının diğer iletişim
araçlarıyla kurduğu iletişime ilişkin arama, aranma, yer bilgisi
ve kimlik bilgilerinin tespit edilmesine yönelik işlemleri,
g) İşletmeci: Türk
Telekomünikasyon Anonim Şirketi de dâhil olmak üzere,
Telekomünikasyon Kurumu ile yapılan görev sözleşmesi, imtiyaz
sözleşmesi, bu Kurumdan alınan telekomünikasyon ruhsatı veya genel
izin uyarınca telekomünikasyon hizmetleri yürüten ve
telekomünikasyon alt yapısı işleten şirketleri,
ğ) Kamu görevlisi: Kamusal
faaliyetin yürütülmesine atama veya seçilme yoluyla
ya da her hangi bir surette sürekli,
süreli veya geçici olarak katılan kişiyi,
h) Sinyal bilgisi: Bir şebekede
haberleşmenin iletimi veya faturalama amacıyla işlenen her türlü
veriyi,
ı) Sinyal bilgilerinin
değerlendirilmesi: İletişimin içeriğine müdahale niteliğinde
olmayıp yetkili makamdan alınan karar kapsamında sinyal
bilgilerinin iletişim sistemleri üzerinde bıraktığı izlerin tespit
edilerek, bunlardan anlamlandırılan sonuçlar çıkarmak üzere
gerçekleştirilen değerlendirme işlemlerini,
i) Sorumlu kolluk görevlisi: Gizli
soruşturmacının araştırmada bulunduğu operasyonun takibi, gizli
soruşturmacı ile irtibat kurulması, can güvenliğinin sağlanması,
hayatının tehlikeye düştüğü durumlarda operasyona son
verilmesinden sorumlu olan kişiyi,
j) Telekomünikasyon: İşaret,
sembol, ses ve görüntü ile elektrik sinyallerine dönüştürülebilen
her türlü verinin; kablo, telsiz, optik, elektrik, manyetik,
elektromanyetik, elektro kimyasal, elektro mekanik ve diğer iletim
sistemleri vasıtasıyla iletilmesi, gönderilmesi ve alınmasını,
k) Teknik araçlarla izleme: Ceza
Muhakemesi Kanununun 140 ıncı
maddesinin birinci fıkra sında
sayılan suçlar dolayısıyla yapılan soruşturmalarda, suçun
işlendiğine ilişkin kuvvetli şüphe sebeplerinin bulunması ve başka
suretle delil elde edilememesi hâlinde şüpheli veya sanığın kamuya
açık yerlerdeki faaliyetleri ve işyerinin teknik araçlarla
izlenmesi, ses veya görüntü kaydının alınması işlemini,
l) Veri taşıyıcısı: İletişimin
tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması, gizli soruşturmacı ve
teknik araçlarla izleme tedbirlerinin uygulanması neticesinde elde
edilecek ses ve görüntü bilgilerinin kaydedileceği araçları,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin
Denetlenmesi
İletişimin tespiti, dinlenmesi,
kayda alınması ve sinyal bilgilerinin değerlendirilmesi talebi ve
kararı
MADDE 5 – (1) Bir suç
dolayısıyla yapılan soruşturma ve kovuşturmada, suç işlendiğine
ilişkin kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka suretle delil
elde edilmesi imkânının bulunmaması durumunda, şüpheli veya
sanığın telekomünikasyon yoluyla iletişimi tespit edilebilir; bu
Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilen bir suç dolayısıyla
yapılan soruşturma ve kovuşturmalarda da dinlenebilir, kayda
alınabilir veya sinyal bilgileri değerlendirilebilir.
(2) Cumhuriyet savcısı, birinci
fıkradaki koşulların varlığı halinde, evrakı soruşturma defterine
kaydettirip, numara verdikten sonra doğrudan doğruya veya
emrindeki adlî kolluk görevlileri tarafından kendisine bildirilen
iletişimin tespiti, dinlenmesi, kayda alınması ve sinyal
bilgilerinin değerlendirilmesi istemlerine ilişkin bilgi ve
belgeleri de ekleyerek hâkimden talepte bulunur.
(3) Gerekli koşulların varlığı
saptandığında, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet
savcısı tarafından da iletişimin tespitine, dinlenmesine, kayda
alınmasına ve sinyal bilgilerinin değerlendirilmesine karar
verilebilir. Cumhuriyet savcısı kararını derhâl hâkimin onayına
sunar. Hâkim, kararını en geç yirmi dört saat içinde verir. Talebi
alan hâkim nöbeti sona erse de evrakı sonuçlandırmakla yükümlüdür.
Yasal süresi içerisinde hâkim tarafından bir karar verilmemesi
veya aksine karar verilmesi hâlinde tedbir, Cumhuriyet savcısı
tarafından derhâl kaldırılır. Durum Cumhuriyet savcısı tarafından
hemen Başkanlığa bildirilir. Cumhuriyet savcısı bu halde kararını
verdiği saati ve hâkimden talepte bulunduğu saati belirtir. Talep
veya karar, hâkim veya Başkanlığa ulaştığı anda süreler başlar. Bu
işlerde görevlendirilecek katipler ağır ceza merkezlerinde
komisyon tarafından, diğer yerlerde ise ceza hâkimleri ile
Cumhuriyet Başsavcısı veya kıdemli Cumhuriyet savcısı tarafından
birlikte belirlenir.
(4) Cumhuriyet başsavcılığı
tarafından gönderilen talep yazısı, hâkim tarafından saat
belirtilerek havale yapılır. Talep, istemin içeriği
gösterilmeksizin, hâkim havalesinde belirtilen saat de işlenmek
suretiyle, bu iş için görevlendirilen ilgili zabıt katibi
tarafından mahkemenin değişik iş defterine kaydedilir. Hâkim
tarafından havale saatinden itibaren 24 saat içerisinde karar
verilir. Hangi mahkemenin değişik iş defterine kaydedilmişse iş o
mahkemenin hâkimi tarafından sonuçlandırılır. Verilen karar,
tutanakla Cumhuriyet başsavcılığına teslim edilir ve mahkeme
kaleminde kalan suretinin gizli tutulması için ilgili hâkim
tarafından gerekli tedbir alınır. Söz konusu kararlar tedbir
süresince değişik iş kartonuna takılmaz. Tedbirin sona erdiği
öğrenildiğinde ilgili kartonuna ilave edilir. Bu maddedeki tüm
işlemler sırasında gizliliğe uyulur.
(5) Şüpheli veya sanığın
yakalanabilmesi için, mobil telefonun yeri, hâkim veya
gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının
kararına istinaden tespit edilebilir. Bu hususa ilişkin talep ve
kararda, mobil telefon numarası ve tespit işleminin süresi
belirtilir. Tespit işlemi en çok üç ay için yapılabilir ve bu süre
bir defa daha uzatılabilir.
Talep ve kararda belirtilecek
hususlar
MADDE 6 – (1) İletişimin
tespiti, dinlenmesi, kayda alınması veya sinyal bilgilerinin
değerlendirilmesine ilişkin talepler ile hâkim ve Cumhuriyet
savcısı kararlarında, aşağıda belirtilen hususlar yer alır:
a) Soruşturma numarası veya
kovuşturmaya geçilmişse mahkeme esas
numarası,
b) Kararın hangi suçun
soruşturulması için istendiği, bu suça ilişkin kuvvetli şüphe
sebeplerinin neler olduğu,
c) Başka suretle delil elde
edilmesi imkânının bulunmadığı hakkındaki açıklama, bilgi veya
belgeler,
ç) Hakkında tedbir uygulanacak
kişinin kimliği,
d) İletişim aracının türü ile
numarası veya iletişim bağlantısının tespitine imkân veren kodu,
e) Tedbirin türü,
f) Tedbirin kapsamı,
g) Tedbirin süresi.
(2) Şüpheli veya sanığın
yakalanabilmesi için mobil telefonun yerinin tespitine ilişkin
talep ve kararda mobil telefonun numarasının ve tespit işleminin
süresinin belirtilmesi yeterlidir.
(3) İletişimin tespiti,
dinlenmesi, kayda alınması veya sinyal bilgilerinin
değerlendirilmesi hususunda uzatmaya ilişkin talep ve kararlarda
ise birinci fıkradaki unsurlarla birlikte uzatılan kararı veren
mahkemenin adı ile karar tarihi ve numarası da belirtilir.
Tedbirin kapsamı
MADDE 7 – (1) İletişimin
tespiti, dinlenmesi, kayda alınması veya sinyal bilgilerinin
değerlendirilmesi tedbirine şüpheli veya sanık bakımından karar
verilir.
(2) Birinci fıkrada sayılan
tedbirler, hakkında tedbir uygulanacak kişinin üzerine kayıtlı
veya kullanmakta olduğu iletişim araçlarının tümü hakkında
uygulanabilir. Hakkında karar verilen kişi ile iletişim araç
sahibinin farklı kişiler olması hâlinde bu durum talep ve kararda
açıkça belirtilir.
(3) İletişimin tespiti,
dinlenmesi, kayda alınması ve sinyal bilgilerinin
değerlendirilmesi kararı kişilerin yurt dışı bağlantılı
iletişimini de kapsar.
(4) Şüpheli veya sanığın
tanıklıktan çekinebilecek kişilerle arasındaki iletişimi kayda
alınamaz. Kayda alma gerçekleştikten sonra bu durumun anlaşılması
hâlinde, alınan kayıtlar Cumhuriyet savcısının huzurunda derhâl
imha edilir ve bu husus bir tutanağa bağlanır. Ceza Muhakemesi
Kanununun 135 inci maddesinde belirtilen yasal şartlar varsa, suç
işleme şüphesi altındaki tanıklıktan çekinme hakkı olan şahıslar
hakkında da hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde
Cumhuriyet savcısının kararıyla bu tedbire başvurulabilir.
(5) Şüpheli veya sanığa yüklenen
suç dolayısıyla suç şüphelisi olmayan müdafiin bürosu, konutu ve
yerleşim yerindeki telekomünikasyon araçları hakkında, Ceza
Muhakemesi Kanununun 135 inci madde hükmü uygulanamaz.
(6) Dinleme ve kayda alma
kararının yerine getirilmesi sırasında şüphelinin başka bir
iletişim aracını kullandığı belirlendiğinde buna ilişkin verilecek
karar ya da kararların süresi önceki
tedbir kararında verilen sürenin bitiş tarihini
geçemez.
Tedbirin uygulanabileceği
suçlar
MADDE 8 –
(1) Telekomünikasyon yoluyla
yapılan iletişimin dinlenmesi, kayda
alınması ve sinyal
bilgilerinin değerlendirilmesi, ancak Ceza Muhakemesi Kanununun
135 inci maddesinin altıncı fıkrasında yer alan suçlarla
ilgili olarak uygulanabilir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 220
nci maddesinin iki, yedi ve sekizinci
fıkralarında yer alan suçların bir terör örgütünün faaliyeti
kapsamında işlenmesi hâlinde bu suçlar için de iletişimin
dinlenmesi, kayda alınması ve sinyal bilgilerinin
değerlendirilmesi tedbirlerine başvurulabilir.
(2)
Telekomünikasyon yoluyla
yapılan iletişimin tespitinde birinci fıkra hükmü aranmaz.
İletişimin tespiti, dinlenmesi,
kayda alınması ve sinyal bilgilerinin değerlendirilmesi işlemi
MADDE 9 – (1) Dinleme,
iletişimin kayda alınması suretiyle yapılır ve gizlilik
kurallarına tam uyularak gerçekleştirilir.
(2) Bu Yönetmeliğin 6
ncı maddesine uygun olarak;
a) İletişimin dinlenmesi, kayda
alınması ve sinyal bilgilerinin değerlendirilmesi ile ilgili
alınan kararlar, yerine getirilmek üzere soruşturma ve
kovuşturmanın yürütüldüğü yer dikkate alınarak Cumhuriyet
savcısınca ilgili kolluk birimine gönderilir. Kolluk birimi, bu
tedbirlere ilişkin karar ile işlemi yapmakla görevlendirilen
kolluk personelinin aidiyet numarasını Başkanlığa bildirir ve
işlemler bildirilen aidiyet numaralı personel tarafından yerine
getirilir.
b) İletişimin tespiti kararı ile
ilgili işlemlerin icrasını Cumhuriyet savcısı doğrudan veya kolluk
birimi aracılığıyla Başkanlıktan talep eder. Tedbirlere ilişkin
kararlar işletmecilere gönderilmez.
c) Karar olmadan ve aidiyet
numarası bildirilmeden Başkanlıkça işlem başlatılmaz.
(3) Başkanlık işletmecilerle
ilgili tüm çalışmaları yaparak, bu Yönetmeliğin 6
ncı maddesine göre düzenlenmiş
kararlar doğrultusunda verilere erişim ile ilgili işlemleri
yürütür. İletişimin tespitine ilişkin veriler ceza muhakemesinde
kullanılmak üzere 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda belirlenen dava
zamanaşımı hükümleri dikkate alınmak suretiyle Başkanlıkça
arşivlenir.
(4) İşlemin başladığı, bitirildiği
tarih ve saat ile işlemi yapanın kimliği bir tutanakla saptanır.
(5) İşleme kararda belirtilen süre
dolmadan son verildiğinde, bu durum Cumhuriyet savcısı tarafından
gereği yapılmak üzere derhal Başkanlığa bildirilir. Kolluk
aracılığıyla uygulanan tedbirlerde durumdan kolluk haberdar
edilir.
(6) Dinleme ve kayda alma
işleminde kullanılan esas veri taşıyıcısındaki tüm veriler,
Cumhuriyet savcısınca görevlendirilen adlî kolluk birimi
personelince ayrı bir alt veri taşıyıcısına nakledilir ve tamamı
bu Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-1 sayılı İletişimin Dinlenmesi
ve Kayda Alınmasına İlişkin Tutanağa kaydedilir. Bu kayıtların
çözümünün uzun süre alacağının tespit edilmesi durumunda
Cumhuriyet savcısı tarafından ilgili kolluk görevlilerine yeterli
süre verilir. Bu hususta Cumhuriyet savcısı bilirkişi de
görevlendirebilir.
(7) Dinleme ve kayda almaya
ilişkin alt veri taşıyıcısına nakledilen tüm kayıtlar,
görevlendirilen kolluk birimi personelince Cumhuriyet
başsavcılığına teslim edilir.
(8) Tespit veya sinyal bilgisi
değerlendirme sonuçları dökümü de, görevlendirilen kolluk birimi
personelince Cumhuriyet başsavcılığına teslim edilir.
İşlemlerin niteliği
MADDE 10 – (1) Ceza
Muhakemesi Kanununun 135 inci maddesindeki hükümlere aykırı olarak
verilen kararlar ile bu Yönetmelikte sayılan ve tanımlanan
iletişimin tespiti, dinlenmesi, kayda alınması ve sinyal
bilgilerinin değerlendirilmesi işlemleri dışındaki talepleri
içerdiği açıkça anlaşılan kararlara karşı Cumhuriyet savcısı,
şüpheli, sanık, katılan, suçtan zarar gören, müdafi, vekil,
şüpheli veya sanığın yasal temsilcisi ve eşi ile Başkanlık
tarafından itiraz edilebilir.
(2) Bir suç dolayısıyla yapılan
soruşturma ve kovuşturmada Cumhuriyet savcıları veya mahkemeler
tarafından; abone bilgileri, telefon numarası, elektronik cihaz
bilgileri veya iletişim bağlantısının tespitine imkân veren kodu
gibi iletişimin tespiti kapsamı dışındaki bilgiler işletmecilerden
talep edilebilir. Bu tür istemler işletmeciler tarafından derhal
yerine getirilir.
(3) Başkanlık tarafından
yürütülmeyen iletişimin tespiti, dinlenmesi, kayda alınması ve
sinyal bilgilerinin değerlendirilmesi işlemleri sonucu kanuna
aykırı olarak elde edilmiş bulgular, hukuken değerlendirilemez ve
delil olarak da kabul edilemez.
(4) Bir soruşturma sırasında delil
toplama kapsamında, somut olayın özelliğine göre maddî gerçekliğin
araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için zorunlu
olduğu takdirde, açık rızasının bulunması ve iletişim aracının
kendisine ait olması şartıyla şikâyetçinin iletişiminin tespiti
Cumhuriyet savcısının yazılı kararıyla Başkanlıktan istenir.
İşlem görevlileri
MADDE 11 – (1) Cumhuriyet
savcısınca belirlenen kolluk birimince; iletişimin dinlenmesi,
kayda alınması, sinyal bilgilerinin değerlendirilmesi ve tespitle
ilgili işlemlerin yerine getirilmesi amacıyla yeterli sayıda
personel görevlendirilir.
(2) Yabancı dildeki kayıtlar,
tercüman aracılığı ile Türkçe’ye çevrilir.
(3) Bu Yönetmelik kapsamında
yapılan işlemlerin ve yapıldığı yerlerin gizliliği, düzeni ve
güvenliği ile kolluk görevlilerinin aidiyet numaralarının
belirlenmesine ve muhafazasına ilişkin esas ve usuller ilgili
kolluğun merkez birimlerince düzenlenir.
Süre
MADDE 12 – (1) İletişimin
tespiti, dinlenmesi, kayda alınması, sinyal bilgilerinin
değerlendirilmesi veya mobil telefonun yerinin tespitine en fazla
3 ay için karar verilir. Bu süre üç aydan fazla olmamak üzere bir
defa daha uzatılabilir.
(2) Bu süre, örgütün faaliyeti
çerçevesinde işlenen suçlarla ilgili olarak, gerekli görülmesi
hâlinde, hâkim tarafından bir aydan fazla olmamak üzere müteaddit
defalar uzatılabilir. Mobil telefonun yerinin tespitinde bu fıkra
hükmü uygulanmaz.
(3) Gecikmesinde sakınca bulunan
hallerde, Cumhuriyet Savcısı tarafından verilen iletişimin
dinlenmesi, tespiti, kayda alınması ve sinyal bilgilerinin
değerlendirilmesi kararı derhal hâkim onayına sunulur. Hâkimin 24
saat içerisinde karar vermemesi veya aksine karar vermesi hâlinde
tedbir Cumhuriyet savcısınca derhal kaldırılır ve durum Başkanlığa
bildirilir. Kolluk aracılığıyla uygulanan tedbirlerde durumdan
kolluk haberdar edilir.
(4) Dinleme veya mobil telefonun
yerinin tespiti kararlarında süre, kararın Başkanlıkta sisteme
tanıtıldığı andan itibaren başlar.
(5) Dinleme kesintisiz olarak
devam eder.
(6) Kararın uygulanması sırasında,
hakkında tedbir uygulanan kişinin, Kanunda öngörülen suçu
işlediğine ilişkin şüphe ortadan kalkarsa, tedbir Cumhuriyet
savcısının yazılı emri ile derhal kaldırılır. Bu karar Cumhuriyet
savcısı tarafından en kısa sürede Başkanlığa bildirilir.
İmha
MADDE 13 – (1) Tedbir
kararının uygulanması sırasında şüpheli hakkında kovuşturmaya yer
olmadığına dair karar verilmesi ya da
gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı
tarafından verilen kararın hâkim tarafından onaylanmaması hâlinde,
tedbirin uygulanmasına Cumhuriyet savcısı tarafından derhâl son
verilir ve durum Başkanlığa bildirilir. Bu durumda yapılan tespit
veya dinlemeye ilişkin kayıtlar, Cumhuriyet savcısının denetimi
altında en geç 10 gün içinde yok edilir ve durum bu Yönetmeliğin
ekinde yer alan EK-2 sayılı İmha Tutanağına kaydedilir.
(2) Veri taşıyıcısının Cumhuriyet
başsavcılığına gönderilmesinden sonra, gerekmesi hâlinde imha
işlemi Cumhuriyet savcısının belirleyeceği yöntemle
gerçekleştirilir.
(3) Veri taşıyıcısının üzerindeki
kayıtların silinmesi suretiyle de birinci fıkra hükümleri yerine
getirilebilir.
(4) Tespit veya dinlemeye ilişkin
kayıtların yok edilmesi hâlinde, soruşturmanın sona ermesinden
itibaren en geç 15 gün içinde Cumhuriyet başsavcılığı tedbirin
nedeni, kapsamı, süresi ve sonucu hakkında ilgilisine yazılı
olarak bilgi verir.
Tesadüfen elde edilen deliller
MADDE 14 – (1)
Telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin denetlenmesi
sırasında, yapılmakta olan soruşturma veya kovuşturmayla ilgisi
olmayan ve ancak, bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilen
suçlardan birinin işlendiği şüphesini uyandırabilecek bir delil
elde edilirse bu delil muhafaza altına alınır ve durum Cumhuriyet
başsavcılığına derhâl bildirilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Teknik Araçlarla İzleme
Teknik araçlarla izleme talebi
ve kararı
MADDE 15 – (1) Bu
Yönetmeliğin 18 inci maddesinde belirtilen suçlardan biri
dolayısıyla yapılan soruşturmalarda, suçun işlendiğine ilişkin
kuvvetli şüphe sebeplerinin bulunması ve başka suretle delil elde
edilememesi hâlinde, şüpheli veya sanığın kamuya açık yerlerdeki
faaliyetleri ve işyeri teknik araçlarla izlenebilir, ses veya
görüntü kaydı alınabilir.
(2) Cumhuriyet savcısı, birinci
fıkradaki koşulların varlığı halinde, doğrudan doğruya veya
emrindeki adlî kolluk görevlileri tarafından kendisine bildirilen
teknik araçlarla izlemeye ilişkin bilgi ve belgeleri de ekleyerek
karar vermesi için hâkimden talepte bulunur.
(3) Cumhuriyet savcısı gerekli
koşulların varlığını saptadığında, gecikmesinde sakınca bulunan
hâllerde teknik araçlarla izlemeye karar verebilir ve kararını 24
saat içinde hâkimin onayına sunar. Bu talebi sırasında kararını
verdiği saat ile hâkimden talepte bulunduğu saati belirtir. Talebi
alan hâkim nöbeti bitse de evrakı sonuçlandırmakla yükümlüdür.
Hâkim tarafından aksine karar verilmesi halinde tedbir kararı
Cumhuriyet savcısı tarafından derhâl kaldırılır.
(4) Bu işlerde görevlendirilecek
katipler ağır ceza merkezlerinde komisyon tarafından, diğer
yerlerde ceza hâkimleri ile Cumhuriyet Başsavcısı veya kıdemli
Cumhuriyet savcısı tarafından birlikte belirlenir. Cumhuriyet
başsavcılığınca gönderilen talebin üzerine hâkim tarafından havale
yapılır. Talep, mahkemenin değişik iş defterine içeriği
gösterilmeksizin bu iş için görevlendirilen ilgili zabıt katibi
tarafından kaydedilir. Hangi mahkemenin değişik iş defterine
kaydedilmişse iş o mahkemenin hâkimi tarafından sonuçlandırılır.
Verilen kararlar tutanakla Cumhuriyet başsavcılığına teslim edilir
ve mahkeme kaleminde kalan suretinin gizli tutulması için ilgili
hâkim tarafından gerekli tedbir alınır. Söz konusu kararlar tedbir
süresince değişik iş kartonuna takılmaz. Tedbirin sona erdiği
öğrenildiğinde ilgili kartonuna ilave edilir.
(5) Bütün bu işlemler sırasında
gizliliğe uyulur.
(6) Teknik araçlarla izlemeye
ilişkin kararlar kolluğa yazılı olarak bildirilir.
Teknik araçlarla izlemeye
ilişkin talep ve kararların içeriği
MADDE 16 – (1) Teknik
araçlarla izlemeye ilişkin talep ve kararlarda aşağıda belirtilen
hususlar yer alır:
a) Soruşturma numarası,
b) İzlenecek şüpheli veya sanığın
kimliği,
c) Kararın hangi suçun
soruşturulması için istendiği, bu suça ilişkin kuvvetli şüphe
sebeplerinin neler olduğu,
ç) İzleme süresi,
d) Başka suretle delil elde
edilmesi imkânının bulunmadığı hakkındaki açıklama, bilgi veya
belgeler.
Tedbirin kapsamı
MADDE 17 – (1) Teknik
araçlarla izlemeye ait talep ve kararlar aynı soruşturmayla ilgili
olmak üzere birden fazla kişiyi kapsayabilir.
(2) Karar süresince, izlenecek
kişilerin işyeri veya kamuya açık yerlerdeki tüm faaliyetleri
izlenebilir, görüntülenebilir ve kayda alınabilir. Kişilerin konut
olarak kullandığı yerlerde teknik araçlarla izleme yapılamaz.
(3) İzlemeden maksat, belirli bir
süre devam eden ve kişilerin hareket veya ilişkilerinin
görüntülenmesi ya da yaptıkları
konuşmalarının tespiti amacını güden işlemlerdir.
(4) Kişilerin işledikleri suçların
delil, iz, emare ve eserlerinin tespiti maksadıyla yapılmış
bireysel saptamalar izleme sayılmaz.
Tedbirin uygulanabileceği
suçlar
MADDE 18 – (1) Teknik
araçlarla izleme tedbiri ancak Ceza Muhakemesi Kanununun 140
ıncı maddesinin birinci fıkrasında yer
alan suçlarla ilgili olarak uygulanabilir. 5237 sayılı Türk Ceza
Kanununun 220 nci maddesinin iki, yedi
ve sekizinci fıkralarında yer alan suçların bir terör örgütünün
faaliyeti kapsamında işlenmesi hâlinde bu suçlar için de teknik
araçlarla izleme tedbirine başvurulabilir.
Teknik araçlarla izleme işlemi
MADDE 19 – (1) İzlenen
kişinin iş yeri ve kamuya açık yerlerdeki her türlü faaliyeti
teknik araçlarla gizli olarak gözetlenebilir, izlenebilir, ses ve
görüntü kaydı alınabilir.
(2) Ses kayıtları bu Yönetmeliğin
ekinde yer alan EK-3 sayılı Teknik Araçlarla İzleme Sonucu Elde
Edilen Konuşmaların Çözümüne İlişkin Tutanak ile yazılı metin
haline getirilir. Görüntü kayıtları belge haline getirilebilir.
Ses ve görüntü kayıtlarının belgelendirilmeleri sırasında
uzmanlardan yararlanılabilir. Belgelendirme işlemleri bir tutanağa
bağlanır.
(3) Ses ve görüntü kayıtlarının
tümü mühürlenerek Cumhuriyet savcısına teslim edilir.
Süre
MADDE 20 – (1) Teknik
araçlarla izlemeye en fazla dört haftalık süre için karar
verilebilir. Bu süre gerektiğinde bir defaya mahsus olmak üzere
dört haftadan fazla olmamak kaydıyla uzatılabilir.
(2) Bu süre, örgütün faaliyeti
çerçevesinde işlenen suçlarla ilgili olarak, gerekli görülmesi
hâlinde, hâkim tarafından bir haftadan fazla olmamak üzere
müteaddit defalar uzatılabilir.
(3) Teknik araçlarla izlemede
süre, kararın ilgili kolluk birimine yazılı olarak tebliğinden
itibaren başlar. Karar en geç 24 saat içerisinde kolluk birimine
ulaştırılır. Aksi hâlde süre 24 saatin sonunda işlemeye başlar.
(4) İzleme süresi kesintisiz
olarak devam eder. Bu süre içinde gerçekleştirilen işlemler ve ara
vermeler yazılı olarak kayda alınır.
(5) Kararın uygulanması sırasında,
Kanunda öngörülen suçların işlendiğine ilişkin şüphe ortadan
kalkarsa, tedbir Cumhuriyet savcısının yazılı emri ile derhâl
kaldırılır.
İmha
MADDE 21 – (1) Tedbir
kararının uygulanması sırasında şüpheli hakkında kovuşturmaya yer
olmadığına dair karar verilmesi ya da
gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı
tarafından verilen kararın hâkim tarafından onaylanmaması hâlinde,
tedbirin uygulanmasına Cumhuriyet savcısı tarafından derhâl son
verilir. Bu durumda elde edilen deliller Cumhuriyet savcısının
gözetiminde uygun görülen şekilde derhal imha edilir ve bu hususta
bir tutanak düzenlenir.
(2) Teknik izleme sürecinde elde
edilen deliller ceza kovuşturması bakımından gerekli olmadığı
takdirde Cumhuriyet savcısının gözetiminde derhâl yok edilir ve
durum bu Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-2 sayılı İmha Tutanağına
kaydedilir.
(3) Veri taşıyıcısının üzerindeki
kayıtların silinmesi suretiyle de birinci fıkra hükümleri yerine
getirilebilir. Başka bir kopyanın da kalmadığı açıkça belirtilerek
silme işlemi tutanağa bağlanır.
(4) Veri taşıyıcısının Cumhuriyet
başsavcılığına gönderilmesinden sonra gerekmesi hâlinde imha
işlemi Cumhuriyet savcısının belirleyeceği yöntemle
gerçekleştirilir.
Teknik araçlarla izleme
sırasında tesadüfen elde edilen deliller
MADDE 22 – (1) Teknik
araçlarla izleme sırasında yapılmakta olan soruşturmayla ilgisi
olmayan ancak, 18 inci maddede belirtilen suçlardan birinin
işlendiği şüphesini uyandırabilecek bir delil elde edilmesi
hâlinde; bu delil muhafaza altına alınır ve durum Cumhuriyet
başsavcılığına derhâl bildirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Gizli Soruşturmacı
Gizli soruşturmacı talebi ve
kararı
MADDE 23 – (1) Bu
Yönetmeliğin 26 ncı maddesinde
belirtilen suçlardan biri dolayısıyla yapılan soruşturmalarda,
soruşturma konusu suçun işlendiği hususunda kuvvetli şüphe
sebeplerinin bulunması ve başka suretle delil elde edilememesi
hâlinde kamu görevlileri gizli soruşturmacı olarak
görevlendirilebilir.
(2) Cumhuriyet savcısı, birinci
fıkradaki koşulların varlığı halinde, doğrudan doğruya veya
emrindeki adlî kolluk görevlileri tarafından kendisine bildirilen
gizli soruşturmacı görevlendirilmesine ilişkin bilgi ve belgeleri
de ekleyerek karar vermesi için hâkimden talepte bulunur.
(3) Gecikmesinde sakınca bulunan
hâllerde Cumhuriyet savcısı tarafından da gizli soruşturmacı
görevlendirilmesine karar verilebilir.
(4) Gizli soruşturmacı
kullanılmasına ilişkin kararlar yazılı olarak kolluğa bildirilir.
Gizli soruşturmacı
kullanılmasına ilişkin talep ve kararın içeriği
MADDE 24 – (1) Gizli
soruşturmacı kullanılmasına ilişkin talep ve kararlarda aşağıdaki
hususlar yer alır:
a) Soruşturma numarası,
b) Aidiyet numarası,
c) Kararın hangi suçun
soruşturulması için istendiği, bu suça ilişkin kuvvetli şüphe
sebeplerinin neler olduğu,
ç) Gizli soruşturmacının
araştırmada bulunacağı örgüt veya kişilerle ilgili bilgiler,
d) Başka suretle delil elde
edilmesi imkânının bulunmadığı hakkındaki açıklama, bilgi veya
belgeler.
(2) Verilen karar Cumhuriyet
başsavcılığına teslim edilir ve mahkeme kaleminde kalan suretinin
gizli tutulması için ilgili hâkim tarafından gerekli tedbir
alınır. Söz konusu kararlar tedbir süresince değişik iş kartonuna
takılmaz. Tedbirin sona erdiği öğrenildiğinde ilgili kartonuna
ilave edilir.
(3) Soruşturmacı
görevlendirilmesine ilişkin karar ve diğer belgeler ilgili
Cumhuriyet başsavcılığında muhafaza edilir.
Tedbirin kapsamı
MADDE 25 – (1) Aynı
soruşturmayla ilgili olarak birden fazla gizli soruşturmacı
görevlendirilebilir.
(2) Soruşturmacının kimliği
değiştirilebilir. Bu kimlikle hukukî işlemler yapılabilir.
Kimliğin oluşturulması ve devam ettirilmesi için zorunlu olması
durumunda gerekli belgeler hazırlanabilir, değiştirilebilir ve
kullanılabilir.
Tedbirin uygulanabileceği
suçlar
MADDE 26 – (1) Gizli
soruşturmacı tedbiri ancak, Ceza Muhakemesi Kanununun 139 uncu
maddesinin yedinci fıkrasında yer alan suçlarla ilgili olarak
uygulanabilir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 220
nci maddesinin iki, yedi ve sekizinci
fıkralarında yer alan suçların bir terör örgütünün faaliyeti
kapsamında işlenmesi hâlinde bu suçlar için de gizli soruşturmacı
tedbirine başvurulabilir.
Gizli soruşturmacının yetki ve
sorumlulukları
MADDE 27 – (1) Gizli
soruşturmacı; gerektiğinde örgüte sızmak, gözetlemek, izlemek,
örgüte ilişkin her türlü araştırmada bulunmak ve suçlarla ilgili
diğer delil, iz, eser ve emareleri toplamakla yükümlüdür.
(2) Görevine başlamadan önce gizli
soruşturmacıya, örgütün işlemekte olduğu suçlardan sorumlu
tutulmayacağı, ancak görevini yerine getirirken suç işleyemeyeceği
ile diğer hak ve yükümlülükleri anlatılır ve bu hususta
Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-4 sayılı Gizli Soruşturmacı
Bilgilendirme Tutanağı düzenlenerek dosyasında saklanır.
Gizli soruşturmacının çalışma
ilkeleri
MADDE 28 – (1) Gizli
soruşturmacının operasyonla ilgili işlemleri soruşturmayı yürüten
kolluk kuvvetince, diğer işlemleri ilgili kolluk kuvvetinin bu
konuya ilişkin görevlendireceği birimi tarafından yürütülür.
(2) Gizli soruşturmacı olarak
kullanılacak kişi, soruşturmayı yürüten kolluk kuvvetinin talebi
üzerine bu konuya ilişkin görevlendirilen birimi tarafından
saptanır. Ancak, görevlendirilecek kişinin bu hususta rızasının
alınması şarttır. Bu kişiye, ilgili kolluk birimi tarafından
aidiyet numarası verilir. İlgili kolluk birimince yürütülecek
işlemler ile suçun soruşturma ve kovuşturması sırasında bu aidiyet
numarası kullanılır.
(3) Gizli soruşturmacıya ilişkin
tüm bilgi ve belgeler ilgili kolluk biriminde saklanır.
(4) Gizli soruşturmacıya,
görevinin gerektirdiği belgelerin temin edilmesi, özlük haklarının
korunması ve benzeri işlemler ilgili kolluk birimi tarafından
yerine getirilir. İlgili kolluk birimine, belgelerin temini ve
işlemlerin gerçekleştirilmesi hususunda, kendilerinden talepte
bulunulan kişi, kurum ve kuruluşlar gerekli yardımı yaparlar.
(5) Bir suç soruşturması nedeniyle
görevlendirilen gizli soruşturmacının takibi, can güvenliğinin
sağlanması ve hayatının tehlikeye düştüğü durumlarda, bu kişinin
operasyondan çekilmesi ile kollukla irtibatını sağlamak üzere,
ilgili kolluk birimi tarafından sorumlu kolluk görevlisi
belirlenir.
(6) Gizli soruşturmacı görevi
sırasında ilgili kolluk birimine gerektikçe rapor verir. Bu
raporların ne şekilde verileceği gizli soruşturmacı ve sorumlu
kolluk görevlisi tarafından belirlenir. Bu raporlarda gizli
soruşturmacının elde ettiği bilgiler ile topladığı delil, iz, eser
ve emarelere yer verilir. Düzenlenen rapor kolluk tarafından
Cumhuriyet başsavcılığına sunulur.
İmha
MADDE 29 – (1) Gizli
soruşturmacı tedbirinin kullanılması sonucunda suç işlendiğine
ilişkin bilgi elde edilmemişse, elde edilen tüm veriler,
kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesinden sonra
Cumhuriyet savcısı ve sorumlu kolluk görevlisi tarafından, toplam
süre 10 günü geçmemek kaydı ile imha
edilir. İmha işlemi bu Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-2 sayılı
İmha Tutanağına kaydedilmek suretiyle belirlenir.
Tesadüfen elde edilen deliller
ve kişisel bilgiler
MADDE 30 – (1) Gizli
soruşturmacı görevlendirilmesi suretiyle elde edilen kişisel
bilgiler, görevlendirildiği ceza soruşturması ve kovuşturması
dışında kullanılamaz.
(2) Yapılmakta olan soruşturma
veya kovuşturmayla ilgisi olmayan ve ancak, bu Yönetmeliğin 26
ncı maddesinde belirtilen suçlardan
birinin işlendiği şüphesini uyandırabilecek bir delil elde
edilirse bu delil muhafaza altına alınır ve durum Cumhuriyet
başsavcılığına derhâl bildirilir.
Gizlilik
MADDE 31 – (1) Gizli
soruşturmacının kimliği ile ilgili tüm bilgiler talep ve kararda
gösterilemeyeceği gibi görevinin sona ermesinden sonra da tüm
bilgi ve belgeler gizli tutulur. Ayrıca bütün bu işlemler
sırasında gizliliğe uyulur.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlük
MADDE 32 – (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 33 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Adalet Bakanı yürütür.
EK-1
İLETİŞİMİN DİNLENMESİ VE KAYDA ALINMASINA
İLİŞKİN TUTANAK
..................Mahkemesi
hakimi/savcısı tarafından verilen ...............tarihli ve
............soruşturma sayılı iletişimin tespiti, dinlenmesi ve
kayda alınması kararının uygulanması sonucunda ......... adlı
kişiye ait .............. adlı kişinin kullandığı
....................numaralı/
...............................iletişim aracının
.......................... tarihleri arasında yapılan dinlenmesi
esnasında aşağıdaki konuşma/konuşmalar tespit edilmiştir.
Kayıt Sıra No(*)
:
Tarih saat ve
süre :
Arayan ve Aranan İletişim Aracının
Numaraları :
Arayan ve Aranan Kişiler :
Konuşma Dili/Lehçesi :
Konuşmanın İçeriği :
Bu iletişimin dinlenmesi sırasında
..................dillerindeki konuşmalar
.................tarafından tercüme edilmiştir.
Bu Tutanak ............tarihinde
saat............’da tanzim edilmiş ve tarafımızdan imzalanmıştır.
Kolluk
Görevlisinin:
Varsa Çeviren
Aidiyet
Numarası
Adı Soyadı
İmza
İmza
(*) Bu bölümdeki bilgiler, suçla ilgili her
konuşma için ayrı ayrı doldurulacak ve
1’den başlayarak birer kayıt numarası verilecektir.
EK-2
İMHA TUTANAĞI
.................... Mahkemesi
hakimi/savcısı tarafından karar verilen ......... tarihli ve
............. soruşturma sayılı
......................................... tedbirinin
........................... tarihleri arasında uygulanması
sonucunda elde edilen aşağıda cins ve miktarları yazılı bilgi ve
belgeler ............................ günü saat ............’te,
karşılığında belirtildiği şekilde imha edilmiştir.
Sıra No: Türü-Cinsi
: Adedi : İmha
Şekli* İmha Nedeni
Bu tutanak ............ tarihinde
saat .............’da tanzim edilmiş ve tarafımızdan
imzalanmıştır.
C.Savcısı Kolluk
Görevlisi Kolluk Görevlisi
İMZA
İMZA İMZA
* İmha işlemi, sebebi de belirtilerek
Cumhuriyet savcısının denetiminde yapılır.
*Yakma, Silme, Kırma, Kıyma vb.
EK-3
TEKNİK ARAÇLARLA İZLEME SONUCU ELDE EDİLEN
KONUŞMALARIN ÇÖZÜMÜNE İLİŞKİN TUTANAK
..................hakim/
savcı tarafından verilen ...............tarihli ve
............soruşturma sayılı teknik araçlarla izleme
kararının uygulanması sonucunda ..................... adlı kişinin
yapmış olduğu konuşmalarda aşağıdaki veriler tespit edilmiştir.
Kayıt Sıra No (*)
:
Tarih ve
saat :
Konuşmayı Yapan Kişiler :
Konuşma Dili/Lehçesi :
Konuşmanın İçeriği :
Bu izleme sırasında
..................dillerindeki konuşmalar
.................tarafından tercüme edilmiştir.
Bu Tutanak ............tarihinde
saat............’da tanzim edilmiş ve tarafımızdan imzalanmıştır.
Kolluk
Görevlisinin:
Varsa Çeviren
Aidiyet
Numarası
Adı Soyadı
İmza
İmza
(*) Bu
bölümdeki bilgiler, suçla ilgili her konuşma için ayrı
ayrı doldurulacak ve 1’den
başlayarak birer kayıt numarası verilecektir.
EK-4
GİZLİ SORUŞTURMACI BİLGİLENDİRME TUTANAĞI
..................Mahkemesi
hakimi/savcısı tarafından verilen...............tarihli ve
............soruşturma sayılı gizli soruşturmacı kullanılması
kararının uygulanmasında kendi rızanız ile .........kod numaralı
gizli soruşturmacı olarak görevlendirildiniz.
Bu görevinizi yerine getirirken ve
görev sonunda aşağıdaki haklara ve sorumluluklara sahip
bulunmaktasınız:
1. Bundan sonra sizinle ilgili tüm
resmi yazışmalarda yukarıdaki kod numarası kullanılacaktır.
2. Görevlendirildiğiniz suç
örgütünün işlemekte olduğu suçlardan sorumlu tutulmayacaksınız.
Ancak göreviniz sırasında suç işlemeyeceksiniz.
3. Kimliğiniz soruşturmanın
hiçbir aşamasında ve hiçbir şekilde açıklanmayacaktır.
4. Görevinizi yerine getirirken,
yalnızca .......... aidiyet numaralı kolluk görevlisi ile irtibat
kuracak, toplayacağınız bilgileri yalnızca bu görevliye verecek,
bu görevliden alacağınız talimatlara göre hareket edeceksiniz.
5. Görev sırasında ve sonunda,
göreviniz gereği ihtiyaç duyacağınız tüm belgelerin temini,
haklarınızın takibi ve koruma tedbirlerinin uygulanması ………………
tarafından sağlanacaktır. Ancak bu işlemler için de yalnızca
sizden sorumlu kolluk görevlisi ile irtibat kuracaksınız.
6. Göreviniz sırasında elde
edeceğiniz tüm delil, iz, eser, emare ve diğer bulguları,
periyodunu ve yöntemini sizden sorumlu kolluk görevlisi ile
birlikte belirleyeceğiniz raporlarla ileteceksiniz.
7. Göreviniz sırasında
karşılaştığınız tüm sorunları sizden sorumlu kolluk görevlisine
bildireceksiniz.
8. Göreviniz sırasında veya
sonunda karşılaşacağınız tehlike durumlarında siz ve aile
bireyleriniz hakkında…………………………..tarafından gerekli koruma
tedbirleri uygulanacaktır.
Kimliğiniz ve göreviniz hakkındaki
bilgilerin tarafınızdan sızdırılması veya yetkilerinizi suiistimal
ederek başka suçları işlemeniz durumunda da hakkınızda ilgili
kanun hükümleri uygulanacaktır.
Sorumlu Kolluk
Görevlisi
Gizli Soruşturmacı
Aidiyet
No
Kod No
İmza
İmza |
