Yönetmelik
Adalet Bakanlığından:
Suç Eşyası Yönetmeliği
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
Madde 1 —
Bu Yönetmelik, suç eşyası ve suçla ilgili ekonomik
kazancın, muhafaza altına alınması, elkonulması, elden
çıkarılması, iadesi, müsaderesi ve imhasına ilişkin
işlemlerin yapılmasında uyulacak usul ve esasları düzenler.
Dayanak
Madde 2 —
Bu Yönetmelik, 29/3/1984 tarihli ve 2992 sayılı Adalet
Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 2 ve
30 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3 —
Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
Bakanlık: Adalet Bakanlığını,
Suç eşyası: İspat aracı olarak yararlı görülen,
suçta kullanılan veya suçun işlenmesine tahsis edilen ya
da suçun işlenmesinde kullanılmak üzere hazırlanan, suçtan
meydana gelen, üretimi, bulundurulması, kullanılması,
taşınması, alım ve satımı suç oluşturan eşyayı,
Kazanç: Suçun işlenmesi ile elde edilen veya
suçun konusunu oluşturan ya da suçun işlenmesi için
sağlanan maddî menfaatler ile bunların değerlendirilmesi
veya dönüştürülmesi sonucu ortaya çıkan yahut bunların
karşılığını oluşturan ekonomik malvarlığı değerlerini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Adalet Emanet Dairesi
Adalet emanet dairesinin kurulması, işlemlerinin
denetim ve gözetimi
Madde 4 —
Suç eşyası ile ilgili işlemler, Cumhuriyet başsavcılığının
sürekli gözetim ve denetimi altında adalet emanet
dairesince yürütülür.
Her Cumhuriyet başsavcılığı nezdinde bir adalet
emanet dairesi bulunur. Emanet memurunun atanmasına lüzum
görülmeyen hâllerde bu görev, ilgili yer Cumhuriyet
başsavcısının teklifi üzerine adalet komisyonunca, adalet
komisyonu bulunmayan yerlerde bu yer Cumhuriyet
başsavcısınca belirlenecek yazı işleri müdürü veya zabıt
kâtiplerinden birine geçici olarak verilir.
Görevlendirilen müdür ya da zabıt kâtibi kefalet altında
değil ise, 2/6/1934 tarihli ve 2489 sayılı Kefalet
Kanununa göre kefalete bağlanır.
Adalet dairelerinin bulunduğu binalarda suç
eşyasının muhafazası maksadıyla, mümkün ise penceresiz,
değil ise dışarıdan sökülemeyecek biçimde demir
parmaklıklı pencereli, çift kilitli çelik ya da demir
kapılı, rutubet almayan muhkem bir yer tahsis edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Suç Eşyası ve Suçla İlgili Ekonomik Kazancın Muhafaza
Altına Alınması,
Elkonulması, Başka Yere Gönderilmesi, Elden Çıkarılması,
İadesi,
Müsaderesi ve İmhasına Dair İşlemler
Suç eşyasına elkonulması
Madde 5 —
Hâkim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan
hâllerde Cumhuriyet savcısının, Cumhuriyet savcısına
ulaşılamadığı hâllerde ise kolluk amirinin yazılı emri
ile elkoyma işlemini yapan kolluk görevlilerince, suç
eşyasına elkonulduğuna dair bir tutanak düzenlenir.
Elkoyma tutanağına; elkonulan eşyanın cinsi,
miktarı, üzerindeki işaret, yazı ve numaraları, tür, marka,
model ve ölçü gibi benzerlerinden ayırt etmeye elverişli
bütün nitelikleri, takdir ettirilen değeri, hangi suçtan
dolayı kimden, nereden ve ne suretle alınmış olduğu,
soruşturma evrakı numarası, hazır olan mağdur, suçtan
zarar gören, şüpheli veya sanık ile bunların vekil ya da
müdafiinin, bilirkişi ve tanıklar ile huzurda bulunan
diğer kişilerin ve elkoyma işlemini yapan kolluk
görevlilerinin açık kimlikleri, işlemin yeri, tarihi ve
saati yazılır; ilgililerin imzası, imza bilmeyenlerin
parmak izi alınır; okuma ve yazma bilen şahısların ad,
soyad ve adresleri kendi el yazıları ile yazdırılır, bu
şekilde düzenlenen tutanak, soruşturma evrakına eklenir.
Elkonulan eşya, uygun şekilde ambalajlandıktan
sonra, ambalajın ebadına, delillerin mahiyetine göre, tel,
sicim, ip veya uygun görülen benzerleri ile bağlanıp,
açıldığında yeniden kullanılamayacak derecede bozulan ve
açıldığı belli olan mühür bandı, kendinden yapışkanlı
güvenlik poşeti, üzerinde seri numarası bulunan tek
kullanımlık hazır mühür, kurşun veya mum ile mühürlenir;
ayrıca, suç eşyasına bağlanan etiket üzerine eşyanın cinsi,
miktarı, kimden alındığı ve soruşturma evrakının numarası
yazılmak suretiyle Cumhuriyet başsavcılığına tevdi edilir.
Hâkim kararı olmaksızın yapılan elkoyma işlemi
yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur.
Hâkim, kararını elkoymadan itibaren kırksekiz saat içinde
açıklar; aksi hâlde elkoyma kendiliğinden kalkar.
Elkonulan eşyanın bu süre içerisinde muhafazası için
gerekli tedbirler, Cumhuriyet başsavcılığınca alınır.
Elkoyma işlemi, suçtan zarar gören mağdura
Cumhuriyet başsavcılığınca gecikmeksizin bildirilir.
Elkonulan eşyanın teslim alınmasına dair
işlemler Cumhuriyet savcısının talimatı doğrultusunda
emanet memurunca yerine getirilir. Bulunmadığı takdirde
Cumhuriyet başsavcılığınca görevlendirilecek personel
tarafından tutanakla teslim alınarak en kısa zamanda
emanet memurluğuna teslim edilir.
Elkoyma tutanağındaki bilgilerin doğruluğundan
tereddüt edilir ise, teslim alan görevli veya emanet
memuru eşyayı getiren ile birlikte suç eşyasına ve delil
özelliğine zarar vermeyecek şekilde mührü sökerek veya
ambalajı açarak eşyayı inceleyip, bu hususu tutanakla
tespit edip, mutabakat sağlandıktan sonra yeniden mühürler.
Zilyetliğinde bulunan eşya veya diğer malvarlığı
değerlerine elkonulan kimse, hâkimden her zaman elkoymanın
kaldırılması konusunda bir karar verilmesini isteyebilir.
Cumhuriyet savcıları tarafından bizzat yapılan
soruşturma kapsamında elkoyma işlemi gerçekleştirildiğinde
de, yukarıdaki işlemler aynen yerine getirilir.
Emanet memurluğuna kayıt işlemleri
Madde 6 —
Teslim alınan suç eşyası, emanet makbuzu tanzim edildikten
sonra, etiketi üzerine, soruşturma veya esas defterinin
sıra numarası yazılmak suretiyle suç eşyası esas defterine
kaydedilir.
Elkonulan suç eşyasına mahsus makbuz dört nüsha
olarak düzenlenir. Bir nüshası soruşturma evrakına
bağlanmak üzere Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir, bir
nüsha ilgili kolluk birimine verilir ve diğer nüshaları
kartonunda saklanır.
Eşyasına elkonulanın talebi hâlinde makbuzun bir
örneği kendisine verilir.
Teslim alınmayacak suç eşyası
Madde 7 —
Emanet memuru, 5 inci maddedeki usule göre ambalajlanmamış
veya mühürlenmemiş olan suç eşyasını teslim alamaz.
Mahkeme ve diğer resmî mercilerce incelenmek
üzere istenilen suç eşyasının teslimi, emanet memurluğuna
iadesi, suç eşyasının başka yerlere gönderilmesi işlemleri
Madde 8 —
Emanet memuru, mahkeme ve diğer resmî daireler tarafından
incelenmek üzere yazılı olarak istenilen suç eşyasını,
üzerindeki etiketlerde yazılı bilgiyi kapsayan bir yazı
ile isteyen makama, esas defterindeki özel yere görevlinin
imzasını almak suretiyle teslim eder.
Zorunluluk bulunmadıkça eşyanın mührü sökülmez;
inceleme sırasında mühür bozulmuş ise eşya yeniden usulüne
uygun olarak ambalajlanıp mühürlenir, keyfiyet bu
husustaki yazıda belirtilmek suretiyle suç eşyası derhâl
emanet dairesine iade edilir.
Mahkemeler ve Cumhuriyet başsavcılıklarınca
emanet memurluğundan celbedilen eşya, inceleme sırasında
bir değişikliğe uğradığı takdirde, bu husus, iki nüsha
olarak düzenlenen bir tutanakla tespit olunur; tutanağın
bir nüshası evraka eklenir, diğeri saklanmak üzere emanet
memurluğuna verilir. Emanet memuru eşyada meydana gelen
değişikliği esas defterinin düşünceler sütununa işler.
Emanet memuru, teslim alınmaya engel bir durumu
yoksa iade edilen suç eşyasını kabul ve derhâl esas
defterine işler. Mühürlü olmayan suç eşyası kabul edilmez;
Cumhuriyet başsavcılığına iade olunur.
Suç eşyasının emanet dairesine iadesinde de, bu
husustaki yazı altına, suç eşyasının geri alındığına dair
şerh düşülerek emanet memuru tarafından imza edilir.
Üç ay içerisinde iade edilmeyen emanet suç
eşyasının iade edilmeme sebebi, ilgili merciden yazı ile
sorulur.
Yetkisizlik, görevsizlik, kamu davasının
açılması, dava nakli veya diğer kararlar üzerine evrakı
başka bir yer mahkemesine gönderilmiş işle ilgili olan suç
eşyası, evrakın bulunduğu yere gönderilmek üzere
Cumhuriyet başsavcılığına tevdi olunur.
Kıymetli eşya ve evrak ile bozulacak, değerini
kaybedecek veya muhafazası zor olan suç eşyası hakkında
yapılacak işlemler
Madde 9 —
Cumhuriyet başsavcılığı, adalet emanet dairesine tevdi
edilen eşyadan, kıymetli maden veya taşlardan mamul,
antika vesair vasıfları dolayısıyla fazla değerde
bulunanların, memleket dahilinde tedavül etmeyen paralar
ile emre veya hâmile yazılı kambiyo senetleri, emtiayı
temsil eden belgeler, hisse senetleri, tahviller ve aynen
muhafazası gerekmeyen mütedavil paralara ait tutanakların,
emanet dairesinde mevcut kasada iyi bir şekilde muhafazası
için gereken tedbirleri alır. Bu maksatla bankada kasa
kiralamak zorunluluğu doğarsa, durum Adalet Bakanlığına
bildirilir ve alınacak talimat dairesinde hareket edilir.
Her iki hâlde de emanet memurluğunca kasaya giren ve çıkan
eşya için giriş ve çıkış tarihlerini ve çıkış sebeplerini
gösterir bir defter tutulur. Bu defter kasa içerisinde
durur, kasa en az iki kişi tarafından açılır, kapanır. Bu
göreve emanet memurundan başka kimin katılacağı Cumhuriyet
başsavcılığınca tayin edilir.
Bilgisayar, bilgisayar kütükleri ve bu sisteme
ilişkin verilerin asıl ya da kopyaları, ses ve görüntü
kayıtlarının bulunduğu depolama aygıtları gibi eşya,
bozulmalarını engelleyecek, nem, ısı, manyetik alan ve
darbelerden korunmalarını sağlayacak uygun ortamda
muhafaza edilir.
Diğer eşya, bu iş için tahsis olunan yerlerde
türlerine ve yıllarına göre tasnif edilmiş şekilde
muhafaza edilir.
Emanet dairesinde, soruşturma ve kovuşturma
sonuna kadar saklanması sırasında bozulacak veya
değerlerini açık bir şekilde kaybedecek olan yahut
muhafazaları zor olması itibarıyla, emanet dairesinde
saklanması mümkün olmayan eşya hakkında; özel düzenleme
bulunmayan hâllerde, soruşturma evresinde sulh hâkiminden
ve kovuşturma evresinde yargılamayı yapan mahkemeden;
soruşturma veya kovuşturma sonu beklenmeksizin
satılmalarına veya 16 ncı maddede yazılı mercilerden
birine yahut uygun görülen başka bir mercie teslim
edilmelerine karar verilmesi istenir. Bu kabilden eşya,
verilecek karar doğrultusunda ve kararda gösterilen
mercilere teslim edilir veya satılır. Satış ve tevdi için
yapılan masraflar cezaya veya güvenlik tedbirine mahkûm
edilen sanıktan alınmak üzere kovuşturma giderlerinden
karşılanır. Eşyanın satılması hâlinde, satış bedeli, bu
Yönetmeliğin tedavül eden paralar hakkındaki 12 nci
maddesi hükümleri doğrultusunda emanet memurluğunca
saklanır.
Emanet dairesindeki suç eşyasının başka yere
gönderilmesi
Madde 10 —
Emanet memurunca teslim alınan suç eşyasının, bu
Yönetmelikte yazılı hâller dışında başka bir yere nakli,
Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle mümkündür.
10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silâhlar
ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamına
giren ve elkonulan ateşli silâhlar ve miktar itibarıyla
adalet emanet dairelerinde muhafazası Cumhuriyet
başsavcılığınca sakıncalı görülen bu silâhlara ait
mermilerle her türlü patlayıcı, maddeler, cins, tür, marka,
model, numara ve çap gibi benzerlerinden ayırmaya yeterli
bütün nitelikleri ve değerleriyle, kullanılmaya elverişli
olup olmadıkları, soruşturma sırasında Cumhuriyet savcısı
tarafından bilirkişi marifetiyle belirlendikten ve hangi
suçtan dolayı kimden ve nereden, ne suretle elkonulmuş
olduğu tespit edildikten sonra, mahkemece haklarında bir
karar verilinceye kadar Cumhuriyet başsavcılığının yazılı
emri ile mahallî jandarma birlik komutanlıklarına ait
mahfuz bina ve depolarda muhafaza altına alınırlar. Adalet
emanet memurluğunca bu madde kapsamına giren suç eşyasının
emanet dairelerine giriş ve bu konu ile ilgili kayıt
işlemleri, Yönetmeliğin 6 ncı maddesi gereğince
yapıldıktan sonra, jandarma birlik komutanlığına ait bina
ve depoların sorumlusu veya sorumlularına, ilgili
Cumhuriyet başsavcılıkları veya mahkemelerce yazılı olarak
istendiğinde iade edilmek üzere, tüm bilgileri içeren bir
tutanakla derhâl teslim edilir. Bu tutanak üç nüsha olarak
düzenlenir. Bir nüshası teslim alana verilir; diğer
nüshalarından biri emanet memurluğunda, biri de Cumhuriyet
başsavcılığında saklanır. Jandarma birlik komutanlığına
teslim olunan eşyanın, Cumhuriyet başsavcılığı ve
mahkemelerce istenmesi hâlinde, depodan alınma ve depoya
iade işlemi; jandarma birlik komutanlığına hitaben yazılıp,
emanet memuru ile birlikte Cumhuriyet savcısının
imzalarını taşıyan ve eşyanın emanet memuruna teslimini
öngören bir yazıya müsteniden yapılır. Jandarma birlik
komutanlığına teslim edilen eşya ile ilgili bilgiler, suç
eşyası esas defterindeki özel sütununa da işaret olunur.
Jandarma birlik depolarına teslim olunan bu
kabil suç eşyasına ilişkin kamu davaları ile ilgili
dosyaların, başka mahal mahkemelerine, görevsizlik ve
yetkisizlik gibi nedenlerle gönderilmeleri hâlinde; suç
eşyasının adalet emanet depolarından geri alınarak,
yetkili mahkeme nezdindeki Cumhuriyet başsavcılıklarına bu
Yönetmelik esaslarına uygun şekilde yollanmaları sağlanır.
Soruşturma ve kovuşturmanın her safhasında,
jandarma birlik depolarında muhafazaları, miktar
itibarıyla mümkün görülmeyen ateşli silâhlar ve bunlara
ait mermilerle patlayıcı maddeler, birlik komutanının
başvurusu üzerine; Cumhuriyet başsavcılıklarınca, ilgili
hâkim veya mahkemeden alınacak bir kararla, gerektiği
kadar numune birlik deposunda alıkonularak, jandarma
birlik komutanlığınca, Kara Kuvvetleri Komutanlığı ordonat
ve mühimmat birlik depolarına teslim olunur.
Özel düzenleme bulunmayan hâllerde, elkonulan
nakil vasıtaları, muhafaza edilmek üzere mahallin en büyük
malmemurluğuna yukarıdaki usuller dairesince teslim edilir.
Parası emanete alınan kimseye verilen makbuzla
ilgili işlemler
Madde 11 —
Emanet memuru, emanete parası alınan kimseye verilen
makbuzun tarih ve sayısını kasa defterinin tahsilât
hanesine günü gününe işler ve defterin düşünceler
hanesinde de esas defterinin kayıt numarası gösterilir.
Paraların bankaya yatırılması işlemleri
Madde 12 —
Emanet memuru, miktarı ne olursa olsun kasa defterine
kaydettiği memleket dahilinde tedavül eden ve aynen
muhafazası gerekmeyen paraları, suç eşyası esas defterinin
kayıt numarasını da belirtmek suretiyle, Cumhuriyet
başsavcılığı adalet emanet dairesi adına faiz getirecek
bir hesap ile millî bankalardan birine ayrı ayrı yatırır.
Bu hesapta emanet kayıt numarası gösterilir.
Hesaptan para çekilmesi, Cumhuriyet savcısının
havalesini içeren onaylanmış bir yazı ile mümkündür.
Bankaya yatırılmış olan paraların faizlerine
ilişkin esaslar
Madde 13 —
12 nci maddeye göre bankaya yatırılan paraların faizleri,
anapara ile birlikte bu Yönetmeliğin iade veya müsadereye
ilişkin hükümlerine tâbidir.
Hükmün kesinleşmesinden önce iadesine veya elden
çıkarılmasına karar verilen suç eşyasına ilişkin işlemler
Madde 14 —
Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından emanet
eşyasının iadesine veya elden çıkarılmasına ilişkin
verilen kararlar, dosyadaki emanet makbuzu ile birlikte en
geç iki gün içerisinde Cumhuriyet başsavcılığına tevdi
edilir.
Cumhuriyet başsavcılığınca bu kararlar, suç
eşyasının iadesi ya da elden çıkarılmasını temin amacıyla
emanet memurluğuna gönderilir.
Suç eşyasının iadesine veya elden çıkarılmasına,
teminat ya da rayiç değerinin ödenmesi karşılığında karar
verilmiş ise, bunun mahallin en büyük malmemurluğuna
yatırıldığına dair makbuz ya da belge evraka eklenir.
Emanet memuru, bu kararların tarih ve numaraları
ile niteliklerini suç eşyası esas defterindeki özel
sütunlarına işler ve kararları kartonlarında saklar.
Müsaderesine veya sahibine iadesine karar
verilmiş suç eşyasına ilişkin işlemler
Madde 15 —
Mahkemelerce, emanet eşyasının müsaderesine veya sahibine
iadesine ilişkin kesinleşen karar örneklerinden biri,
dosyadaki emanet makbuzu ile birlikte bir hafta içerisinde
Cumhuriyet başsavcılığına tevdi edilir.
Müteakip işlemler suç eşyasının tasfiyesinin
gerçekleştirilmesi amacıyla 14 üncü maddenin ikinci ve
dördüncü fıkraları gereğince yerine getirilir.
Tedavül etmeyen paralarla suç eşyası ve kazanç
müsaderesinin konusunu oluşturan malvarlığı değerleri
hakkında verilen müsadere ve iade kararlarının yerine
getirilmesine ilişkin işlemler
Madde 16 —
Tedavül etmeyen paralarla suç eşyası ve malvarlığı
değerleri hakkında verilen müsadere ve iade kararları
aşağıdaki şekilde yerine getirilir:
a) Sahibine iadesine karar verilen eşya,
kimliğini ispatlamaya yeterli bir belgeye dayanılarak suç
eşyası esas defterindeki kayıt hanesine, imza, mühür veya
parmak izi alınmak suretiyle sahibine, yasal temsilcisine
veya vekiline teslim olunur.
b) Bu işlemler, Cumhuriyet savcısının huzurunda
yerine getirilir ve esas defterine Cumhuriyet savcısı,
emanet memurunun imzaları ile şerh verilir.
c) Eşyanın verileceği yer resmî bir kuruluş ise,
yazı ile o dairenin amirine yahut yetkili memuruna alındı
karşılığında teslim edilir.
d) İadesine karar verilen suç eşyası, yabancı
uyruklu bir kimseye ait ise, müracaatı hâlinde kendisine
veya yabancının uyruğu bulunduğu devletin sefaret veya
konsolosluklarına gönderilir. Belgesi kartonunda saklanır.
e) Emanete alınmakla birlikte mahiyetleri
itibarıyla müsadereye konu edilemeyen eşyalar, yargılama
sonunda verilen bu yöndeki karar doğrultusunda, ilgili
dosyasında delil olarak muhafaza edilmek üzere mahkemesine
gönderilir. Mahkemeden alınacak alındı yazısının gün ve
sayısı suç eşyası esas defterine işlenmek suretiyle, kaydı
kapatıldıktan sonra alındı yazısı kartonda saklanır.
f) Müsadere konusu eşya veya maddî menfaatlere
el konulamadığı veya merciine teslim edilmediği hâllerde,
bunların karşılığını oluşturan değerlerin müsaderesine
ilişkin verilen kesinleşmiş karar örneği mahkemesince
doğrudan bulunduğu yerin en büyük malmemurluğuna
gönderilir. Bu kararların infazı, 21/07/1953 tarihli ve
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
hükümlerine göre yapılır.
g) Müsaderesine karar verilen uyuşturucu
maddelerle ilgili işlemler, 21/11/1982 tarihli ve 17875
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2313 sayılı Uyuşturucu
Maddelerin Murakabesi Hakkındaki Kanunun Uygulanmasına
İlişkin Yönetmelik ve 4/5/1988 tarihli ve 19804 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Haşhaşın Ekimi, Kontrolü,
Toplanması, Değerlendirilmesi, İmhası, Satınalınması,
Satılması, İhracı ve İthali Hakkında Yönetmelik
hükümlerine göre yapılır.
h) Müsaderesine karar verilen ve bu Yönetmeliğin
10 uncu maddesinde sayılan eşyalar hakkında, 15/2/1984
tarihli ve 18313 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Mahkemelerce Zoralımına Karar Verilen veya Güvenlik
Kuvvetlerince Herhangi Bir Şekilde Ele Geçirilen Ateşli
Silah, Mermi, Her Türlü Patlayıcı Madde, Bıçak, Kesici ve
Öldürücü Alet İle Benzerlerinin Milli Savunma Bakanlığına
Teslimi İşlerine Ait Yönetmelik hükümlerine göre işlem
yapılır.
ı) Müsaderesine karar verilen diğer bilumum eşya,
mahallin en büyük malmemurluğuna veya ilgileri dolayısıyla
ait olduğu dairelere gönderilir.
Bu maddeye göre yapılacak teslim işlemleri
sonucunda, ilgili merci ve dairelerden alınacak alındı
yazısının gün ve sayıları suç eşyası esas defterine
yazılmak suretiyle kaydı kapatıldıktan sonra sözü geçen
alındı yazıları kartonunda saklanır.
Bankaya yatırılmış paraların müsadere ve
iadesine ilişkin işlemler
Madde 17 —
Bankaya yatırılmış olan para hakkında verilen müsadere ve
iade kararları aşağıdaki şekilde yerine getirilir:
a) Paranın sahibine iadesi, ilgilinin müracaatı
hâlinde Cumhuriyet başsavcılığınca bu hususta bankaya
yazılacak yazı üzerine banka tarafından yapılır,
karşılığında gönderilecek dekonta istinaden reddiyat
makbuzu düzenlenerek kaydı kapatılır.
b) Müsadere hâlinde, yine reddiyat makbuzu
düzenlenerek, para, imza karşılığında mahallin en büyük
malmemurluğuna yatırılır; alınacak makbuzun numarası, suç
eşyası esas defterindeki özel hanesine işaret edilir ve
makbuzlar kartonunda saklanır.
Suç eşyası ve malvarlığı değerleri ile ilgili
işlem sonuçlarının takibi
Madde 18 —
Suç eşyası ve malvarlığı değerleri ile ilgili işlem
sonuçlarının araştırılması, takibi ve kontrolü aşağıdaki
şekilde yerine getirilir:
a) Emanet memuru, emanet dairesine teslimi
tarihinden itibaren bir yıl içerisinde, hakkında herhangi
bir karar verilmemiş olan eşya veya paraları, ilgili
mahkemeden sorulmak üzere, Cumhuriyet başsavcılığı
soruşturma veya esas defteri sayısını ihtiva eden bir yazı
ile Cumhuriyet başsavcılığına bildirir. Mahkeme yazı
işleri müdürü ile Cumhuriyet başsavcılığı yazı işleri
müdürü en geç onbeş gün içinde bu eşya ve paraların ilgili
bulundukları iş veya davaların karara bağlanıp
bağlanmadıklarını, hakkında bir karar verilmiş ise,
kararın bir suretini de eklemek suretiyle aynı yoldan
durumu emanet memurluğuna bildirirler.
b) İlgili oldukları iş veya davalar karara
bağlanmış olup da eşya, mal varlığı değerleri veya paralar
hakkında müsadere yahut iadeye ilişkin bir karar
verilmemiş olduğunun anlaşılması hâlinde, ilgilisi veya
Cumhuriyet savcısı, davayı gören ya da görmeye yetkili
mahkemeden eşya, malvarlığı değerleri ve paralar hakkında
bir karar verilmesini ister.
c) Müsaderesine, iadesine ya da elden
çıkarılmasına karar verilen eşyanın tür, cins, nitelik,
marka, sayı ve sair vasıflarında tereddüt doğduğu takdirde,
Cumhuriyet savcısı ilgili mahkemeden bu konuda ek bir
karar verilmesini ister; müteakip işlemler bu Yönetmelik
hükümlerine göre yapılır.
d) Merciine teslim edilmeyen ve derdest bulunan
davalarla ilgili suç eşyasının, yıl sonlarında esas
defterine ve bu deftere eklenecek listelere, emanet sıra
numarası gösterilmek suretiyle devirleri yapılır. Daha
sonra tasfiye edildiğinde, bu listelerle defter
kayıtlarına bu hususta şerh verilir.
Ulusal Yargı Ağı Projesinin (UYAP) uygulanmasına
başlanılan emanet memurluklarında bu Yönetmeliğe göre
tutulan defterler ve kartonlar bir yıllık deneme süresinin
bitiminden sonra kaldırılır. Ancak bu defter ve
kartonlarla aynı özellikleri taşıyan raporlar (bilgisayar
çıktıları) buna mahsus kartonlarda muhafaza edilir.
Sahipleri tarafından alınmayan eşya hakkında
yapılacak işlemler
Madde 19 —
Geri verilmesine karar verilmiş olup da sonuçları
açıklanan usulüne uygun meşruhatlı tebligata rağmen
sahipleri tarafından bir ay içinde alınmayan veya
kendilerine tebligat yapılamayan kimselere ait eşya en geç
iki ay içerisinde satılarak bedeli millî bankalardan
birinde ilgilisi adına açılacak faizli bir hesaba
yatırılır. Satışa karar verecek merci suç eşyasının
bulunduğu yer sulh ceza hâkimidir.
Satışın şekli ve satış için emanet memuru
yanında kimlerin görevlendirildiği kararda gösterilir.
Satış için yapılan bütün masraflar satış bedelinden
karşılanır.
Satılacak suç eşyasının değerinin, satış
masraflarını karşılamayacağının bu işlemler sırasında
anlaşılması hâlinde, satışa karar veren hâkimin kararı
üzerine 21 inci madde uyarınca işlem yapılır.
Gaip veya ölmüş olanlara ait suç eşyası
Madde 20 —
İadesine karar verilmiş olup da sahibi ölmüş veya hakkında
gaiplik kararı alınmış bulunanlara ait eşya, yetkili sulh
hukuk hâkimliğine tevdi olunur.
Değeri olmayan eşyanın imhası işlemleri
Madde 21 —
İadesine karar verilmiş olup da yapılan tebligata rağmen
sahipleri tarafından 19 uncu maddede yazılı süre
içerisinde alınmayan veya kendilerine tebligat yapılamayan
kimselere ait olan ve ekonomik değeri bulunmayan eşyanın,
Cumhuriyet savcısı başkanlığında, emanet memuru ve iki
zabıt kâtibinden oluşan komisyonca imhasına karar verilir.
İmha, komisyon huzurunda yapılır ve buna dair bir tutanak
tanzim olunur.
Birinci fıkrada belirtilen imha komisyonuna
hangi zabıt kâtiplerinin katılacağı, adalet
komisyonlarınca, bulunmayan yerlerde kıdemli hâkim
tarafından belirlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Adalet emanet dairesinde tutulacak defterler
Madde 22 —
Emanet dairesinde aşağıda yazılı defterler tutulur:
a) Suç eşyası esas defteri,
b) Kasa defteri,
c) Muhabere defteri,
d) Zimmet defteri.
Bu defterlerin içerdiği sütunlar, tahsis
amaçlarına uygun şekilde eksiksiz olarak işlenir.
Cumhuriyet başsavcılığının uygun görmesiyle,
uyuşturucu madde, kıymetli eşya, para ve malvarlığı
değerleri ile ateşli silâhlara ilişkin suç eşyası hakkında
ayrı ayrı numaralandırılmak suretiyle suç eşyası esas
defteri tutulabilir.
Suç eşyası esas ve kasa defterleri takvim yılına
göre tutulur.
Adalet emanet dairelerinde tutulacak defterlerin
örnekleri, Bakanlıkça tespit edilerek bastırılır ve
dağıtılır.
Adalet emanet dairesinde tutulacak kartonlar
Madde 23 —
Emanet dairesinde aşağıda yazılı kartonlar tutulur:
a) Suç eşyasının müsaderesine dair kararlar
kartonu,
b) Suç eşyasının elden çıkarılmasına, iadesine
dair kararlar kartonu,
c) Emanet makbuzlarının saklanmasına dair karton,
d) Müsaderesine karar verilen mal varlığı
değerleri ve paraların mahallin en büyük malmemurluğuna
yatırıldığına dair makbuzlar kartonu,
e) Yazışmaların saklanacağı karton.
Adalet müfettişlerince yapılacak denetim
Madde 24 —
Adalet Müfettişleri teftiş sırasında, suç eşyasının
alınması, saklanması, iadesi, müsaderesi ve tasfiyesi
işlemlerinde, bu ve ilgili diğer Yönetmelik hükümlerine
uyulup uyulmadığını incelerler.
Sayıştay Denetimi
Madde 25 —
Emanet memurları, Ayniyat Talimatnamesinin 58 inci maddesi
gereğince, her takvim yılı sonunda hesaplarını, evrakı
müsbiteleri ile Sayıştay’a gönderirler.
Yollamalar
Madde 26 —
Mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 26/10/1971 tarihli ve
13998 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Suç Eşyası
Yönetmeliğine yapılan yollamalar, bu Yönetmeliğin, ilgili
hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış
sayılır.
Yürürlükten kaldırılan mevzuat
Madde 27 —
26/10/1971 tarihli ve 13998 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Suç Eşyası Yönetmeliği yürürlükten
kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1 —
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiğe tarih itibarıyla
Cumhuriyet başsavcılığı zaptolunan eşya defterinde ve
emanet memurluğu esas defterinde kaydı olmayan,
üzerinde herhangi bir
soruşturma veya kovuşturma ile ilgisini gösteren etiket ya
da yazı bulunmayan ve yapılan tüm inceleme ve
araştırmalara rağmen sahibi tespit edilemeyen suç
eşyalarının tür, nitelik, miktar ve sair evsafını gösteren
listeleri Cumhuriyet savcısı ve emanet memuru tarafından
hazırlanır. Bu listeler o yer adliyesinde herkesin
görebileceği bir yerde onbeş gün süreyle asılır. Askı
süresini müteakip, üzerinde herhangi bir hak talep
edilmeyen eşyaların, sulh ceza hâkimliğinden alınacak
karar doğrultusunda bu Yönetmelik hükümlerine göre
tasfiyesi gerçekleştirilir. Bu işlemler, Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde
tamamlanır.
Bu
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce bankaya
yatırılmış olan paraların
faiz ve
ikramiyelerine ilişkin işlemler, yürürlükten kaldırılan
Suç Eşyası Yönetmeliğinin 14 üncü maddesi uyarınca
sonuçlandırılır.
Yürürlük
Madde 28 —
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 29 —
Bu Yönetmelik hükümlerini Adalet Bakanı yürütür
Resmi gazete Yayın Tarihi : 01/06/2005